Als oud worden onomkeerbaar is... 

Herhaaldelijk valt onze blik op een artikeltje in de krant, dat er zogenaamd iets wordt ontdekt, en er worden woorden gebruikt die een schuldige aanwijzen. Men kijkt hierbij terug in de tijd naar de oorzaak en legt tegelijk de claim daar neer, zonder ook maar verder een oplossing voor het probleem zelf aan te dragen.

Als homeopaat en natuurgeneeskundige kijk ik graag naar de oorzaak van een probleem, maar dan moet het ook wel de oorzaak zijn. Je moet niet zeggen dat Jantje het gedaan heeft terwijl het eigenlijk Pietje was, die inmiddels is overleden en zich niet kan verdedigen! Want dat gebeurt hier eigenlijk. Ik zal man en paard noemen of te wel het laatste voorbeeld wat me bij staat was dat er leegloop is in de scholen op het platteland van Friesland. Zeeland is trouwens de provincie met de grootste leegloop en de grootste vergrijzing. 45 procent van de 342 Friese dorpen - kernen met minder dan vijftienhonderd inwoners – moeten het doen zonder basisschool, door de bevolkingskrimp! Waarom wordt er dan achteraan gezet dat het door de VERGRIJZING komt? Bevolkingskrimp is niet hetzelfde als vergrijzing, het is niet de oorzaak, hooguit een gevolg. Maar nu gooien we het kind, lees hier de bejaarde, weg met het badwater! Deze uitlating in de krant geeft meteen een negatief imago richting ouderen, die toch al zoveel kosten en nu krijgen ze ook nog de schuld van de leegloop van de scholen? Zo staat het geschreven! De groep die eens de babyboomers werden gedoopt zijn nu gedoodverfd als nutteloze opvreters. Is er nu geen econoom in Nederland geweest die dit zag aankomen en geen gemeente of overheid die daar zijn beleid op heeft kunnen afstemmen?

Logisch dat scholen leeglopen, niet door de vergrijzing hoor, maar je leert er blijkbaar niks!

Onze oudjes, waren eens de jonkies. En ze zijn allemaal met de beste intenties begonnen toch zeker? De oudjes van nu hebben na de oorlog alles met vereende krachten weer opgebouwd. Oude koeien? Doe het ze maar eens na! Pensioenen worden nu onder hun ogen afgebroken door verkeerde beleggingen. Hoezo schuld van onze oudjes? Hoezo schuld van de vergrijzing dat alles zoveel kost? Onze oudjes, waarbij de één met wat meer geestelijke bagage ter wereld is gekomen, de ander met wat meer financiële, sommigen met twee keer niks en anderen met twee keer alles.

Een programmaboekje voor het levensconcert krijgt niemand, het leven is zoals het is en niet altijd naar wens te veranderen maar één ding staat vast: ze hebben hun leven lang betaald voor hun AOW! De eerste groep oudjes mag zijn uitbetaald door minister Drees, maar opgehoest door de oudjes van nu. Dus: wat nou ze kosten zoveel aan de jongeren van de maatschappij? Bovendien is de A.O.W. te krap om normaal van te leven en ze mogen niet eens zelf beslissen wanneer zij het tijd vinden om te sterven. Niet bepaald logisch, allemaal.

Gelukkig zijn er genoeg zaken die te veranderen zijn en die we ook moeten veranderen zoals onze insteek naar de ouderen toe en naar hun medische verzorging. Bovendien kunnen we hiermee letterlijk heel veel geld besparen voor de zorgverzekeraar en indirect voor de portemonnee van de huidige generatie. Voor de echte ouderen vraagt dit een stukje inzet van zichzelf want wat de dokter, dominee of meneer pastoor zei, dat is wet. De moderne alternatieve kruidengeneeskunde is uit armoede geboren want als je geld had dan ging je vroeger naar de echte dokter. Het besef dat de kruiden wel hielpen is door de druk van de wetenschap uitgeroeid! De moderne chemie heeft alles nagemaakt volgens de oude kruidengeneeskunde, en daar wordt weinig nadruk opgelegd, want voor de portemonnee van de farmaceutische industrie levert fabricage van kruiden en homeopathie niets op. Onze chemische medicijngigant is niet oud, maar wel moeilijk opzij te zetten! Het is nu de weg van de minste weerstand geworden om een pilletje te halen bij de dokter als ons wat dwars zit en die haalt het bij zijn artsenbezoeker vandaan die het op zijn beurt weer bij de chemiereus haalt die zijn salaris betaalt. Het begint met een pilletje  en weldra is het een hele zak.

Oud worden is niet iedereen beschoren maar wie wel oud wordt zal het voelen ook! Of dit allemaal nog komt door Eva die Adam van de appel liet snoepen even in het midden gelaten, maar we zien oud worden als een langzaam voortschrijdend proces opdoemen aan de horizon en niemand ontkomt er aan. Dat is dan de enige eerlijkheid eraan. Een enkeling zou je het aantal jaren niet geven wat op zijn paspoort staat, maar de meesten is het toch wel aan te zien en zou je een kijkje kunnen nemen in het persoonlijke medische dossier dan zou je schrikken. Mocht je eens bij de apotheek op het spitsuur - als alle recepten worden uitgekeerd - staan te wachten, dan weet je niet wat je ziet, zakken vol medicijnen, alsof ze van de snackbar komen en we vinden het allemaal normaal want als we oud worden hebben we dat nodig! Oud worden is misschien onomkeerbaar, maar bewust met ouder worden omgaan levert veel voordelen op.

Het omgekeerde kan ook zo bleek want wie zich inschrijft bij een huisarts na bijvoorbeeld een verhuizing, wordt niet geloofd dat er geen medisch dossier is.... Althans men kan wel een blad papier nemen met een briefhoofd, maar het is dan onbeschreven. Dat gelooft de medischesecretaresse gewoon niet want je hoort een vol geschreven medisch dossier te hebben! Je hoort potten vol medicatie met bijwerkingen te hebben want zo staat het er letterlijk als je een medicament via ‘Google’ opzoekt: “Alle medicatie heeft nu eenmaal bijwerkingen en de bijwerkingen van ..... is dat en dat en dat.... Zo normaal vinden we ondertussen de bijwerkingen. Die neem je voor lief, dat is een voldongen feit en kan nu eenmaal niet anders.

geloven we dit nu werkelijk? Dan zijn wij ouderen dus echt een beetje onnozel. Of komt het dan toch door de pillen en hun bijwerkingen?

Als de jongere ‘aankomende’ oudere zich nu bewust is van het feit dat oud worden een proces is wat weliswaar onomkeerbaar is, maar waarbij je wel jong kunt beginnen om je lichaam weerbaar te maken en je op deze wijze kunt proberen te voorkomen dat je veel medicatie nodig zult hebben als je eenmaal oud bent geworden Regeren is tenslotte vooruitzien! Het maakt wel degelijk uit wie er regeert, of je zelf de regie behoudt over je lichaam en geest of dit door een ander overlaat. Dit geldt overigens niet alleen voor je gezondheid tijdens je leven, maar ook voor hoe je zou willen sterven.

Sommige ‘moderne’ ouderen doorbreken het vaste patroon en verblijven bewust niet in bejaardentehuizen of breken uit ondanks protesten van de familie. Ze vormen zelfstandige, weerbare groepjes in zogenaamde leefhuizen waar de één dit kan en de ander dat kan zodat ze als het ware  ’zelfbedruipend’ en zelfredzaam op zekere hoogte. Hooguit is er een toeziend oog van een bejaardenverzorgster of huishoudelijke hulp in verband met ziekte en ongevallen. Zo blijft men langer actief en zelfstandig en als extra pluspunt: met behoudt van iemands waardigheid en respect voor elkaar. Wat zou het fijn zijn als die zak met medicatie ( + bijwerking) ook nog gehalveerd of nog meer kan worden door zelf meer verantwoordelijk te gaan dragen voor de chronische kwalen en acute opdoemende klachten.

Doodgaan moeten we allemaal, mag het dan wat gelukkiger en wat bewuster?

Een zekere mate van pijn is best mee te leven en niet overal hoef je een pijnstiller voor en ook geen slaappil waardoor je de hele halve dag zit weg te knikkebollen en je inactief wordt. Er is gelukkig al veel veranderd de laatste tien jaar, de oudere laat zich weliswaar niet meteen meer ondersneeuwen, maar onze ziekenzorg en zorgverzekering is nog wel een systeem wat flink ingekankerd is als een soort recht ook al betaal jij je krom voor dat recht en dat verander je niet zo snel omdat je ook het verstand mee moet laten rijpen in dit verhaal.

Sommige oudjes willen gewoon ‘niets’ meer. Zijn op. Willen eigenlijk ook alleen maar ‘hier’ weg, willen naar hun overleden partner toe, of naar God in de hemel, of willen alles behalve meewerken omdat ze rust willen. In mijn jonge jaren werkte ik in de oefenzaal van het plaatselijke ziekenhuis waar een oude dame werd binnengebracht. “Poppetje blauw, noemde ik haar en ik ben haar nooit vergeten. Ze had een donker blauwe jurk aan, blauwe gebreide kousen, pantoffels, een blauw schort met wit motiefje erin over de jurk heen en een brilletje met blauwe ronde glaasjes erin. Het beeld werd helemaal perfect afgemaakt door de antieke blauwe rolstoel met koperen nagels, uit 1920 (?) ongeveer. Zij was een nietig poppetje wat helemaal niets meer wilde, zelfs niet eten laat staan oefenen in de oefenzaal. Er was opdracht om met haar te oefenen van hogerhand, ergens vanuit het ziekenhuis lag er een bevel. We hebben niet geoefend we hebben haar stilletjes een uurtje laten dromen in haar hoge blauwe  verrijdbare troon. Het zou onmenselijk gemeen van mij en mijn leidinggevende geweest zijn het wel te doen. Een paar dagen later is zo ook vredig heengegaan en wij wisten dat we er goed aan gedaan hadden haar met rust te laten.

Een oudere te eten vragen die met kerst alleen thuis zit kan je het antwoord opleveren: “nee dank u, lief aangeboden maar ik ben liever gewoon alleen.” We kunnen niet elke oudere als doperwten in een blik over één kam scheren, ze hebben voor- en afkeuren net als jonge mensen! Waarom moeten ze sociaal doen? Dat hebben ze hun hele leven al gemoeten, nu willen ze zelf bepalen wat ze wel of niet willen! En waarom moeten ze persé oud worden? Als ze nu zelf beslissen dat hun leven klaar is en dat ze hier overbodig aan het worden zijn, waarom dan met alle geweld tegenhouden omdat wij vinden dat onze oudjes oud moeten worden en lijden? Of omdat de reguliere geneeskunde er zo lekker aan kan verdienen? Het is niet van nu hoor, toen ik vroeger (1970) als vrijwilliger op ouderenbezoek ging en mijn eigen kostbare tijd ervoor wilde opofferen, stond ik ook voor een deur die snel voor mijn neus werd dichtgegaan omdat deze oude dame haar geliefde Peyton Place, the Bold en the Beautifull of ‘Buren’, niet wilde missen voor een bezoekje van een of andere jonge meid die nog niks had meegemaakt in het leven. Dus laten wij zelf nu niet zo tuttig doen met onze ouderen die nog een eigen mening hebben.

Stilstand is achteruitgang. Mensen in hun waarde laten maar die waarde wel blijven activeren, anders volgt er stilstand en stilstand is achteruitgang. Dat was ook het motto van het kleine Christelijke bejaarden tehuis in Amsterdam in de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Daar werden de voordelen ondervonden van de voorgeschreven homeopathische medicatie van de toen aanwezige Dr. Menke. De directeur zag dat het goed was en deed er met lichte arbeidstherapie nog een schepje boven op. Ieder deed naar zijn kunnen een kleine taak in het tehuis en iedereen was tevreden zo, al kwam er wel eens protest van de kinderen dat vader of moeder geen aardappels meer hoefde te schillen, omdat ze hun rust nu wel verdiend hadden, maar eenmaal bekend met het idee achter het aardappelschillen ging dat steeds beter. Toen kwam de overheid met nieuwe wetgeving voor bejaardenhuizen en de kleine tehuizen konden sluiten en de oudjes kwamen in een meer steriele omgeving waar ze niets meer mochten doen vanuit de regelgeving. Dat was heel jammer want dit gaf onnodig stilstand en achteruitgang in het bestaan van de oudere mens, die zich niet meer nuttig kon maken. Gelukkig lijkt een dergelijk initiatief nu weer op te leven en kleine privé initiatievenduiken op, een nieuw soort gezinssamenstelling met alleen maar ouderen. Meer zelfstandigheid, meer eigen verantwoording dragen voor hun lichaam en geest, geen slaaf van een verzorgingsstaat en een nummer dat te lang een kamer bezet houdt waar statistisch gezien op tijd een ander in moet komen. 

Zo ook de verantwoording van het begrip mantelzorger. Een mantelzorger verzorgt een geliefde oudere, vader moeder of andere gehandicapte. Het kunnen ook partners zijn, buren of vrijwilligers maar daarmee draag je nog wel een stuk verantwoording voor die zorg die je levert. Kijk dan ook om je heen, volg ontwikkelingen in de zorg en draag je keus uit aan diegenen die je zorg geeft. Met zelfzorgmiddelen op homeopathische- en kruidenbasis kan je veel overlast voorkomen. Zelfs diepzittende chronische ziekten, maar ook kanker ondersteunen. Het gaat helaas vaak om het feit dat ziekenzorg tot een zeker bedrag gratis is en dus wil men als oudere met karig inkomen geen extra geld uitgeven. De vraag moet zijn of de ontstane ellende met bijwerkingen overdrachtelijk wel zo ‘kostendekkend’ is voor de patiënt en dat veel van de ontstane ellende niet uit diezelfde hoek komt die het zou moeten genezen. Ook zou het kunnen dat als de oudere zijn financiële steentje zelf bijdraagt en op zoek gaat in de homeopathische of kruidenhoek dit  meer bevredigende resultaten gaat opleveren dan nu het geval is met het huidige geldverslindende zorgstelsel? En dan heb ik het niet alleen over het geld. Ook over gezondheid.

Kijk als mantelzorger bewust naar de mens die je verzorgt en natuurlijk als deze mondig genoeg is dring je niemand jouw keus op, maar je kan wel voorlichting geven. Voorlichting geven betekent ook praten over een halte verder, over het taboe van doodgaan terwijl we er allemaal eens aan moeten ‘geloven’ Het is nog altijd een proces wat diegene die het moet ondergaan, alleen moet ondergaan en vaak vanuit een soort struisvogelpolitiek dat het haar of hem nog lang niet zal gebeuren! Dat noemt de buitenwereld dan dat hij of zij “zo sterk en moedig is” nee, dat is hij of zij niet, ze steken gewoon de kop in het zand. Niemand heeft ons Calvinistische volkje geleerd hier open over te praten. Voor vrijwilligers in een ‘hospice’ de dankbare taak om dit wel te doen met tact en inzicht en rekening houdende met iemands culturele achtergrond en geloof uiteraard.

Oud worden is niet leuk, zei mijn eigen ouder wordende partner laatst. Maar wat is ouderdom? Zo rond de 25-jarige leeftijd beginnen de lichaamscellen zich minder van hun taken te kwijten. Lichaamscellen worden niet meer vernieuwd en elk levend wezen die zijn afgestorven cellen, niet meer vernieuwt, wordt oud en zal uiteindelijk sterven. De huid gaat door vochtgebrek rimpe­len en ook andere orga­nen gaan ook onder dit vochtgebrek lijden. Vooral het bloedvatenstelsel wordt daar al snel de dupe van, waardoor onze hartspieren minder doorbloed worden en de hartspierprestatie snel afneemt. Een 70-jarig hart pompt slechts 75% bloed rond ten opzichte van een 20-jarig hart. Er treden concentratie- en leerstoornissen op en in het geheugen vallen "gaten". De reactietijden worden langer waardoor de oudere mens stukken trager reageert dan de jongere mens. Aderverkalking zet in en in de hersenen treedt weefsel­verlies op hetgeen merkbaar wordt als hoofdpijn, slaapstoornissen, duizeligheid of oor­sui­zingen. In het allerergste geval komt een totale aftakeling van de persoon­lijkheid. (Ziekte van Alzheimer)

Als oud worden dan niet leuk is, laten we het dan wel zo leuk mogelijk maken en daar vooral onze eigen verantwoording voor nemen en er aan blijven werken zolang het kan! Internet heeft de poorten geopend voor iedereen om wijzer te worden, en oud en wijs gaat immers heel goed samen. Beter dan vroeg oud worden in ieder geval!

©J.Baank Sr. &  Mevr.L.Ruiter

Een aan
J.Baank Sr.